Beter concentreren door je omgeving slim in te richten

Ons brein is gevoelig voor afleiding. Alle prikkels die een potentiële bedreiging zijn of een mogelijke snelle beloning met zich meebrengen (bijvoorbeeld je berichten checken) trekken direct je aandacht. Als je bezig bent met een taak die meer moeite kost of meer diepgang vraagt, dan ben je hier onbewust nog gevoeliger voor. Veel mensen hebben dan ook moeite met focus en willen zich graag beter kunnen concentreren.

Is extreme zelfdiscipline de sleutel tot focus?

Veel mensen zeggen ‘gewoon meer zelfdiscipline nodig te hebben’. Vervolgens doen ze een poging om hun gedrag te veranderen met goedbedoelde voornemens:

‘ik ga gedurende de werkdag geen social media checken.’

‘ik ga elke dag starten met 1,5 uur diepe concentratie.’

Als ze na een paar dagen moeten constateren dat het niet gelukt is om de goede voornemens in de praktijk te brengen, dan is de conclusie dat het hen aan zelfdiscipline ontbreekt. Of het voor het ego fijnere alternatief: ‘blijkbaar wil ik het niet graag genoeg.’

In beide gevallen geef je toe aan een leven met minder diepgang dan je eigenlijk wilt. De keuze is aan jou, maar weet wel: je hoeft geen extreem gedisciplineerd persoon te zijn om betere focus te ontwikkelen. Door je omgeving te tweaken kun je al veel betere resultaten behalen. In dit artikel geef ik je 3 tips voor hoe je dit aanpakt.

Invloed van de omgeving op focus

Stel je de volgende kandidaat voor die meedoet aan een afvalprogramma.

Ronny wil 15 kilo afvallen, maar hij houdt enorm van chocola. Bij de start van het programma geeft hij aan dat hij de zelfdiscipline mist om minder chocola te eten. De coach vraagt hoe zijn dagelijks leven eruitziet en welke rol chocola daarin speelt.

Ronny vertelt dat hij eigenlijk nooit ergens naartoe gaat zonder een reep chocola binnen zijn bereik. ’s Nachts heeft hij op zijn nachtkastje een reep chocola liggen, tijdens zijn werk ligt er een reep naast zijn toetsenbord en bij het tv kijken heeft hij een reep naast zich op de bank.

Denk je dat Ronny moet werken aan zijn zelfdiscipline? Of kan hij beter een andere strategie kiezen? De oplossing kan hier beter gezocht worden in de omgeving en in de bereikbaarheid van chocola.

Grote kans dat jij niet zoveel chocola eet als Ronny. Maar wat als je de chocola vervangt door jouw telefoon? En het doel afvallen vervangt door het doel meer focus in je leven te krijgen?

Onze telefoon is de hele dag binnen ons bereik. En als je je notificaties aan hebt staan, word je de hele dag door gebombardeerd met verleidingen die door experts ontworpen zijn om jou zoveel mogelijk tijd op je telefoon te laten spenderen. Dan wordt er namelijk meer geld verdiend.

 ‘I can resist everything, except temptation’

Oscar Wilde

Sterkte met focussen als je je Outlook open hebt staan, je telefoon voor je oplicht en je 3 taken tegelijk probeert af te ronden.

Na het opmerken van het piepje of het envelopje van een binnenkomende e-mail heb je anderhalve minuut nodig om je oorspronkelijke concentratieniveau te herstellen.

Theo Compernolle (2014)

In de praktijk betekent dit dat de gemiddelde kenniswerker elke 40 seconden (!!!) afgeleid wordt, op het moment dat zijn telefoon, mail en chat in het zicht aan staan.

De omgeving veranderen om gedrag te veranderen

Gedragsverandering is lastig. Zeker als iets je op het moment zelf een fijn gevoel geeft (chocola eten, alcohol drinken, social media checken, etc.), is het lastig om je gedrag aan te passen. Ons brein is van nature gericht op wat in het moment fijn voelt en onderschat het effect op de lange termijn, zoals bijvoorbeeld meer rust ervaren, je beter voelen of fitter zijn. Als je het jezelf makkelijker wilt maken, zorg er dan voor dat je je omgeving handiger inricht.

Adam Alter beschrijft in zijn boek Irresistable1 een onderzoek bij een groep mannelijke heroïneverslaafden. Zij waren in korte tijd verslaafd geraakt, zonder eerdere ervaringen met heroïne. Een extreem hoog percentage van 90% slaagde er echter in zonder terugval af te kicken, terwijl het extreem lastig is om te stoppen met heroïne (schattingen variëren van 5% tot 25% voor het percentage dat erin slaagt om volledig af te kicken).

Hoe kan dit? Een verandering in omgeving bleek de oorzaak te zijn.

De deelnemers aan het onderzoek waren namelijk Amerikaanse soldaten, die tijdens de lange wachtdagen in de Vietnamoorlog verslaafd waren geraakt aan de Vietnamese heroïne.

Maar eenmaal terug in de VS hadden ze geen eenvoudige toegang meer tot de drug. Daarnaast waren de omgevingsprikkels verdwenen die gekoppeld waren aan het gebruik. Samen met de behandeling zorgde dit voor een extreem hoog afkickresultaat.

Een ander voorbeeld van de impact van de omgeving op gedrag: JK Rowling had bij het schrijven van het laatste deel van de Harry Potter-reeks moeite om zich te focussen. De afleiding van de druk om te presteren en spelende kinderen in huis maakte dat ze er niet lekker in kwam. Ze besloot een hotelkamer te huren in een luxe hotel.

Het idee was om dit één dag te doen. Het schrijven ging echter zo goed, dat ze besloot in het hotel te blijven tot haar boek af was.

Twee factoren hebben waarschijnlijk een rol gespeeld in haar verbeterde focus:

1) betere omstandigheden om te focussen

2) een investering in diepe concentratie die motiveert om die diepe concentratie dan ook niet door andere dingen te laten verstoren

Misschien denk je nu: ja, maar ik heb geen budget om elke dag in een hotel te werken. Gelukkig zijn er ook zonder grote investering goede stappen te zetten om je omgeving zo aan te passen dat focussen gemakkelijker wordt.

3 tips voor een optimale omgeving om je te focussen

We geven je 3 tips om een omgeving te creëren die het je makkelijker maakt om met volle focus een stuk te lezen, een artikel te schrijven of een goed gesprek met een collega of je partner te voeren.

#1 Leg je telefoon in een andere ruimte

De verleiding van je telefoon is groot: je kleine digitale vriend heeft je immers al duizenden keren direct bevrijd van momenten van verveling en stress. Maar als je je diep wilt concentreren is je telefoon je grootste vijand, zelfs als je hem op z’n kop legt.

Onderzoek laat namelijk zien dat alleen al de zichtbare aanwezigheid van een mobiele telefoon in de ruimte ervoor zorgt dat een gesprek minder diepgang krijgt en mensen zich minder goed inleven in de ander2.

Leg je telefoon dus in een andere ruimte of zorg er op z’n minst voor dat je hem niet continu ziet.

#2 Zet alle notificaties van je computer en telefoon uit

Zet in de instellingen van je computer en van je telefoon alle berichtgeving uit: alle stroken, badges en meldingen. Stel in je mailprogramma in dat je alleen mail binnenkrijgt op het moment dat je zelf op ‘nieuwe mail ophalen’ klikt. Op die manier neem je zelf de regie over je focus, in plaats van de digitale wereld om je heen.

#3 Communiceer met je omgeving

Spreek met collega’s of je huisgenoten af op welke momenten je niet gestoord wilt worden, tenzij er brand uitbreekt. Herinner ze aan de afspraken met een bordje op de deur of oordopjes in je oren.

Spreek wel gezamenlijke ontspanningsmomenten af om het onderlinge contact gezellig te houden. Anders raak je de mensen om je heen mogelijk kwijt met je nieuwe focusgewoonten. Is het wel gemakkelijker focussen, maar misschien toch niet helemaal wat je wilt 😉

Succes!

Bronnen

1Alter, A. (2017). Irresistable.

2Przybylski, A. & Weinstein, N. (2013). Can you connect with me now? How the presence of mobile communication influence face-to-face conversation quality. Journal of Social and Personal Relationship